Hanneke en Subash Taneja wonen in een trommelwoning in Amsterdam. De buitenkant verrast, net als de woning binnen. De trommelwoning is opgebouwd uit grote, halfronde betonnen stenen. Er zijn grote ruimtes in gelaten, waardoor het appartement van Hanneke en Subash aan alle kanten ramen heeft en er veel licht naar binnen komt.

Wanneer je hun woning binnen stapt, stralen vele kleuren je tegemoet. Op de donkergrijze bank liggen gedecoreerde kussentjes in rood en geel, er staat een oranje parasol waaronder diverse Wajangpoppen paraderen. Overal staan bakjes met de prachtigste miniatuurversieringen: kleine glittersteentjes, mini Buddha-tjes in het bronsen wit, mini Maria-tjes, stoffen banden met gouddraad, in glanzend groen, blauw, rooden oranje. Er zijn zelfs mini-kroontjes voor op de Indiase beeldjes van de god Ganeisha, de god met het olifantenhoofd. Tegen de muur staan een paar bouwwerkjes in een frame waar Subash mee bezig is. Hanneke en Subash maken samen de Haveli huis-altaartjes.

Subash is van beroep architect en de bouwer van hun projecten. Van zijn eigen projecten maakt hij maquettes met luciferdoosjes. Naar een voorbeeld van een klein houten tempeltje, kreeg hij op een dag het idee om een tempeltje te maken van een luciferdoosje. Hij maakte deurtjes aan de voorkant en zette er een oosterse vorm bovenop. Een vorm die is gebaseerd op de Byzantijnse kapellen. Samen kozen ze de kleuren van dit kleine kapelletje en daarop volgde de aankleding, door Hanneke. Ze versierde het mini-kapelletje met allerlei decoraties en zette er een mini-Buddha in. Dit idee breidde zich uit en nu maken ze allerlei creaties waarin een mini-tempeltje zit. Met daarin een mini-Buddha, mini-Maria of mini-God Ganeisha.

Hanneke tekent en schildert al haar hele leven. Ze houdt als kind al van heel fijn decoratiewerk. Op haar zestiende staat ze voor de keuze om hiermee verder te gaan, of een vak te leren. Ze doet auditie bij de Rietveld Academie, maar wanneer haar vader zegt dat een mooi vak uitoefenen ervoor zorgt voor dat ze in haar onderhoud kan voorzien, neemt ze zijn advies aan. Want tekenen en schilderen kan ze volgens haar vader altijd als mooie hobby uitoefenen. Ze gaat samen met een vriendin een jaar naar Engeland en doet mee aan een project met gehandicapten. Terug in Nederland begint ze de opleiding tot verpleegkundige. Ze blijft ondertussen altijd decoreren. Ook in haar schriften op school. Ze is behoorlijk verontwaardigd wanneer een leraar haar vermaantdat gekrabbel achterwege te laten, want “Dat hoort in dit vak niet thuis.”

Hanneke: “Mijn moeder stimuleerde mijn kunstzinnige kant heel erg. Ze zei altijd: “Blijf tekenen, ga er alsjeblieft mee door als je er zo van geniet.” Eind jaren zestig komt Hanneke Subash tegen, een man met wortels in India. Samen met hem maakt ze in 1970 een reis naar zijn vaderland. “Het voelde voor mij op kunstzinnig gebied als thuiskomen. In de tekeningen en decoraties van het land zag ik mijn eigen passie terug. Na de reis wilde ik dolgraag terug om daar meer van te ontdekken.” Stiekem, want eigenlijk was zoiets niet de bedoeling in die tijd, woont ze zo’n beetje samen met Subash. Hij weet van haar wens om terug te gaan en stelt voor dat zij dan bij zijn familie gaat logeren. In 1972 gaat ze nogmaals naar India, dit keer alleen. “Het was natuurlijk een prachtige mogelijkheid voor de familie van Subash om mij te leren kennen. Ik logeerde bij zijn ouders en we gingen de hele familie langs. Ooms en tantes, neefjes en nichtjes, ik ontmoette iedereen.” In 1973 trouwt ze met Subash en ze beginnen een winkel met Indiase artikelen in Uithoorn. Ze laten allerlei mooie artikelen uit India komen om deze in Nederland te verkopen. Dit verloopt voorspoedig, totdat in 1981 de huur te hoog wordt om er genoeg aan over te houden. Naast het werk in de winkel, werkt Hanneke als verpleegkundige en als wijkverpleegkundige, in de terminale thuiszorg en in diverse ziekenhuizen.

“Ik kom bij heel veel ouderen thuis en merk hoeveel steun ze beleven aan het geloof.Ze doen een lichtje of een kaarsje aan bij een Mariabeeldje. Het geeft ze hoop en vertrouwen. In India is geloven iets vrolijks, mensen doen het met een blij hart. Ze huppelen als het ware de tempel in. Er zijn vele goden in India en iedereen heeft zijn eigen voorkeur voor een god. De moeder van Subash stak iedere morgen om 5 uur bij haar huistempeltje wierook aan, terwijl ze zong voor de god Ganeisha. Zelf ben ik protestants opgevoed, maar ik ga al heel lang niet meer naar de kerk. Sinds we dit maken en verkopen op diverse markten en braderieën, hebben we vaak mooie gesprekken met andere mensen over het geloof. ”

De mensen die een tempeltje kopen, vertellen vaak dat ze het iemand cadeau willen doen. Iemand die ze een hart onder de riem willen steken, als steun in moeilijke tijden. Of omdat ze weten dat Maria voor iemand belangrijk is. “Mensen worden tegenwoordig heel oud, ik merk altijd wel een gemis. Van een familielid, of een partner. Er zijn veel mensen met angst voor de dood. Een tempeltje naast het bed geeft op een of andere manier steun. Onze lucifer tempeltjes hebben een mooi formaatje en kan je gemakkelijk ergens op een persoonlijk plekje neerzetten. Onze eigen kinderen hebben allemaal een hoekje met onze tempeltjes en andere beeldjes. Zij steken er regelmatig een lichtje bij aan en van hen hoor ik dat ze het hoekje gebruiken om even tot rust te komen of te mediteren voor ze met de dag beginnen.”

Subash en Hanneke blijven creatief en bedenken steeds nieuwe ideeën voor het tempeltje. Vele tempeltjes samen in een schilderij zijn een kleurrijk, nieuw kunstwerk. Een aantal witte tempeltjes met koperkleurige buddha’s erin, bovenop elkaar gestapeld, is een bouwwerk met een metrisch effect en heeft weer een totaal andere uitstraling. Of het tempeltje is onderdeel van een foto-schilderij, waarbij de foto van een persoon, gebouw of tempel in India is gemaakt.“De foto’s maken we tijdens onze reizen naar India. Ze zijn een bron van inspiratie voor ons, op het gebied van kleuren, materialen en decoratie mogelijkheden. Ieder jaar willen we met een doel naar India. Niet alleen voor spullen, Subash begeleidt ook groepen voor diverse organisaties en laat hen India zien op zijn eigen manier. Hij belt bij iedereen aan en loopt overal binnen. Onlangs zijn we weer in India geweest. Want deze tijd valt vlak voor het lichtjesfeest, dan worden er allerlei extra ornamenten en decoratiemateriaal gemaakt, ter versiering van de goden. De markten en winkels waar wij onze materialen halen zijn voor ons een walhalla. Stoffen, beeldjes, linten, glitters, lovertjes, je word er heel vrolijk van, wilt de hele winkel wel leegkopen. Daarom maken we vooraf een lijst van spullen die we willen kopen, dan loopt het nooit uit de hand. “Wat deze hobby me brengt? Ik ben 65, heb altijd gewerkt en werk nog steeds. Het raakt me wanneer het slecht gaat met iemand of iemand overlijdt. Wanneer ik dan ’s avonds aan de slag ga en de tempeltjes decoreer, vind ik dat heerlijk. Ik word er helemaal rustig van en dat werkt verslavend. Als iets klaar is en het is mooi geworden, geeft dat een enorme voldoening.”

Hanneke en Subash verkopen hun tempeltjes onder andere op de Sundaymarket in Amsterdam. De tempeltjes zijn verkrijgbaar vanaf 8,50 Euro. De prijs wordt hoger naarmate de tempeltjes groter zijn of meer ornamenten bevatten. De schilderijen zijn te koop vanaf 19 Euro. Voor meer informatie:  info@haveli.nl

Maart 2012 door Ellis Bell, foto’s: Frank Puts